graan+

graan+

Een korte geschiedenis

 

Niet zo heel lang gelden domineerde graan het Belgische landbouwareaal. De meeste boerderijen waren kleinschalige, gemengde landbouwbedrijven, waar boeren in de eerste plaats graan teelden voor eigen gebruik. De boer selecteerde eigenhandig een deel van de oogst om het jaar nadien als zaaigoed te gebruiken, en verkocht de overschot op de regionale markt.

 

Rond 1880 veranderde de graanteelt drastisch. De internationale handel in granen nam een hoge vlucht met als gevolg dat de prijzen in mekaar stuikten en de broodprijs halveerde. De Belgische boer moest zich heroriënteren, en het kleinschalig gemengd landbouwbedrijf verdween langzaam. In de plaats kwam er een intensieve landbouw, voornamelijk gestoeld op monocultuur en veeteelt.

Landrassen

 

Tot aan het begin van de 19de eeuw selecteerden boeren zelf hun zaaigraan voor het volgende jaar. De boer maakte zijn keuze op basis van kwaliteiten zoals de grootte van de aren en de korrels, de dikte van het stro en de weerstand tegen ziektes. Om de weerstand van de teelt tegen ziektes en barre weersomstandigheden te verhogen zaaide de boer een mengeling aan variëteiten in. Elke variëteit had zijn eigen genetische opmaak en die diversiteit zorgde voor resistentie tegen ziektes, plagen en slecht weer.

Modern graan

 

Later nam het wetenschappelijk onderzoek naar de kwaliteit van het zaaigraan het over van de boer. Kunstmatige veredeling in lanbouwonderzoekscentra deed de opbrengst per hectare enorm toenemen. In het veredelingsproces stonden een hogere opbrengst, een betere ziekteresistentie en een hoger glutengehalte centraal. De teelt verschoof naar een intensieve vorm van landbouwbedrijven, waar gewasbescherming en kunstmatige bemesting een noodzaak werden.

De laatste decennia kwam de ontwikkeling en de verkoop van zaaigraan in handen van een kleine groep multinationals zoals Monsanto, Bayer en Dupont. Het feit dat deze bedrijven ook de markt voor gewasbeschermingsmiddelen en kunstmest domineren, dwingt boeren in een steeds afhankelijkere positie.

Oude variëteiten

 

Oude graanvariëteiten zoals bijvoorbeeld spelt, eenkoren, emmer en khorasan zijn niet kunstmatig gekruist. Ze hebben een grotere resistentie tegen ziektes en plagen, wortelen dieper en hun voedingswaarde ligt vaak hoger dan moderne soorten, terwijl het glutenpercentage dan weer minder is. De opbrengst per hectare valt wel lager uit dan bij moderne graanvarieteiten.

Copyright @ All Rights Reserved